पुणे :
vetaran actor nana patekar funeral procession दमदार अभिनय, तडाखेबाज संवादफेक आणि आपल्या आगळ्या व्यक्तिमत्त्वाच्या जोरावर मराठी तसेच हिंदी चित्रपटसृष्टीत स्वतंत्र ठसा उमटविणारे ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे गुरुवारी (८ ऑक्टोबर) पहाटे गोव्यातील निवासस्थानी हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्याने निधन झाले. ते ७५ वर्षांचे होते. त्यांच्या आकस्मिक निधनाने चित्रपटसृष्टीसह महाराष्ट्रावर शोककळा पसरली.
नाना पाटेकर यांची प्रकृती उत्तम असल्याचे त्यांच्या चाहत्यांना वाटत असतानाच त्यांच्या निधनाची बातमी समोर आल्याने अनेकांना या धक्क्यावर विश्वास ठेवणे कठीण झाले. पहाटे प्रकृती बिघडल्यानंतर त्यांना गोव्यातील मणिपाल रुग्णालयात नेण्यात आले. डॉक्टरांनी त्यांना वाचविण्यासाठी प्रयत्न केले; मात्र पहाटे ५.२० वाजता त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.
नाना पाटेकर यांचे पार्थिव गुरुवारी पुण्यात आणण्यात आले. खडकवासला परिसरातील डोणजे येथील त्यांच्या ‘नानाची वाडी’ या फार्महाऊसवर त्यांच्या पार्थिवाचे अंतिम दर्शन घेण्यासाठी चाहत्यांनी मोठी गर्दी केली. आपल्या लाडक्या अभिनेत्याचे अखेरचे दर्शन घेण्यासाठी आलेल्या अनेकांच्या डोळ्यांत अश्रू होते. नानांच्या जाण्याने अवघा परिसर भावुक झाला होता.
‘नानाची वाडी’त अखेरचा निरोप
नाना पाटेकर यांच्या पार्थिवावर त्यांच्या इच्छेनुसार पुण्याजवळील डोणजे येथील फार्महाऊसवर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. महाराष्ट्र सरकारकडून त्यांना पूर्ण शासकीय इतमाम देण्यात आला. तिरंग्यात लपेटलेल्या पार्थिवावर पुष्पचक्र अर्पण करून विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांनी श्रद्धांजली वाहिली. त्यानंतर त्यांचे पुत्र मल्हार पाटेकर यांनी अंत्यसंस्कार केले.
अंत्यसंस्कारावेळी ‘नाना अमर रहे’ अशा घोषणांनी परिसर दुमदुमून गेला. टाळ-मृदंगाच्या गजरात आणि भावपूर्ण वातावरणात चाहत्यांनी आपल्या लाडक्या कलाकाराला अखेरचा निरोप दिला. हजारो चाहते, ग्रामस्थ, मित्र, सहकारी आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवर या अंतिम प्रवासाचे साक्षीदार झाले.
राजकीय आणि चित्रपटसृष्टीतील मान्यवरांची उपस्थिती
नाना पाटेकर यांच्या अंत्यसंस्कारासाठी राज्याचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार, केंद्रीय राज्यमंत्री मुरलीधर मोहोळ, राज्याचे उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील, उद्योगमंत्री उदय सामंत, राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष खासदार सुनील तटकरे यांच्यासह विविध राजकीय पदाधिकारी उपस्थित होते. पुण्याच्या महापौर मंजुषा नागपुरे यांच्यासह सामाजिक आणि प्रशासकीय क्षेत्रातील अनेक मान्यवरांनीही नानांना श्रद्धांजली वाहिली.
चित्रपटसृष्टीतील अनेक कलाकार आणि तंत्रज्ञांनीही ‘नानाची वाडी’ येथे उपस्थित राहून नाना पाटेकर यांना अखेरचा निरोप दिला. अभिनेता जॅकी श्रॉफ यांच्यासह चित्रपट क्षेत्रातील अनेकांनी त्यांच्या आठवणींना उजाळा देत श्रद्धांजली अर्पण केली.
‘नानांचे कार्य पुढे नेणे ही आमची प्राथमिकता’
वडिलांच्या निधनानंतर नाना पाटेकर यांचे पुत्र मल्हार पाटेकर यांनी माध्यमांशी संवाद साधताना भावनिक प्रतिक्रिया व्यक्त केली. “नानांचे जे कार्य आहे, ते पुढे चालू ठेवणे ही आमची प्राथमिकता आहे. नाना जरी गेले असले तरी नानांचे विचार जिवंत राहावेत, यासाठी आम्ही प्रयत्न करू,” असे मल्हार यांनी सांगितले.
नाना पाटेकर यांनी अभिनयाबरोबरच सामाजिक कार्यालाही मोठे महत्त्व दिले. शेतकरी, ग्रामीण भाग आणि गरजू नागरिकांसाठी ‘नाम फाउंडेशन’च्या माध्यमातून त्यांनी विविध उपक्रम राबविले. त्यामुळे त्यांच्या निधनानंतर त्यांच्या सामाजिक कार्याचा वारसा पुढे नेण्याची जबाबदारीही आता कुटुंबीय आणि सहकाऱ्यांसमोर आहे.
अभिनयाचा वेगळा ठसा
नाना पाटेकर यांनी रंगभूमीपासून सुरू केलेला प्रवास मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीत एका वेगळ्या उंचीवर नेला. गंभीर भूमिका असो, सामाजिक आशय असलेली व्यक्तिरेखा असो किंवा विनोदी भूमिका—नानांनी आपल्या अभिनयाची स्वतंत्र शैली निर्माण केली. त्यांच्या संवादफेकीतील आक्रमकता, चेहऱ्यावरील भाव आणि भूमिकेतील सहजता यामुळे त्यांना प्रेक्षकांनी कायम आपलेसे केले.
‘क्रांतिवीर’, ‘परिंदा’, ‘प्रहार’, ‘नटसम्राट’, ‘अब तक छप्पन’, ‘वेलकम’ यांसह अनेक चित्रपटांतील त्यांच्या भूमिका प्रेक्षकांच्या स्मरणात राहिल्या. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांसह अनेक पुरस्कारांनी त्यांचा गौरव झाला. पद्मश्रीनेही त्यांना सन्मानित करण्यात आले होते.
नाना पाटेकर यांच्या निधनाने अभिनयाच्या पडद्यावरील एक प्रभावी पर्व संपले आहे. मात्र त्यांनी साकारलेल्या भूमिका, त्यांची संवादफेक, त्यांचे विचार आणि सामाजिक कार्याचा वारसा यामुळे ‘नाना’ नावाचा हा कलाकार काळाच्या पडद्याआड गेला असला, तरी त्यांच्या आठवणी आणि विचार कायम जिवंत राहणार आहेत.
