मुंबई, दि. ४ नोव्हेंबर २०२५ (प्रतिनिधी):Maharashtra Municipal Elections 2025 राज्यातील एकूण २४६ नगरपरिषदा आणि ४२ नगरपंचायती (एकूण २८८) सदस्यपद व थेट अध्यक्षपदांच्या सार्वत्रिक निवडणुकांसाठी मतदान २ डिसेंबर २०२५ रोजी होणार आहे, तर मतमोजणी ३ डिसेंबर २०२५ रोजी करण्यात येईल. या सर्व स्थानिक संस्थांच्या कार्यक्षेत्रात आचारसंहिता आजपासूनच लागू झाली आहे — अशी घोषणा राज्य निवडणूक आयुक्त दिनेश वाघमारे यांनी सचिवालयातील पत्रकार परिषदेत केली.
महत्त्वाच्या टप्प्यांची टाइमलाइन
- नामनिर्देशनपत्र भरण्याची सुरुवात: १० नोव्हेंबर २०२५
- शेवटची मुदत (नामनिर्देशन): १७ नोव्हेंबर २०२५
- नामनिर्देशनाची छाननी: १८ नोव्हेंबर २०२५
- नामनिर्देशन मागे घेण्याची अंतिम मुदत (अपील नसलेली ठिकाणे): २१ नोव्हेंबर २०२५
- नामनिर्देशन मागे घेण्याची अंतिम मुदत (अपील असलेली ठिकाणे): २५ नोव्हेंबर २०२५
- मतदान: ०२ डिसेंबर २०२५, सकाळी 7:30 ते सायंकाळी 5:30
- मतमोजणी: ०३ डिसेंबर २०२५, सकाळी 10:00 पासून
एक निवडणूक — कशी होणार मतदेणे?
- नगरपरिषद: बहुसदस्यी पद्धत — एका प्रभागात सामान्यतः 2 जागा (काही प्रभागात 3 जागा); मतदारांना एखाद्या दिवशी 3–4 मते देणे अपेक्षित (सदस्य + थेट अध्यक्ष).
- नगरपंचायत: एकसदस्यीय पद्धत; प्रत्येक मतदाराला दोन मते द्यावी लागतील — सदस्य आणि थेट अध्यक्ष. (सर्व नगरपंचायतींमध्ये साधारणपणे 17 सदस्य जागा असतात.)
उमेदवारांनाही नवीन तरतुदी
- राखीव प्रभागातून लढणाऱ्या उमेदवारांना जातवैधता प्रमाणपत्र आवश्यक. जातवैधता नसेल तर नामनिर्देशनासोबत पडताळणी समितीकडे अर्जाची पावती देता येईल; परंतु निवडून आल्यावर ६ महिन्यांत प्रमाणपत्र सादर करणे बंधनकारक, नसेल तर निवड रद्द होऊ शकते.
ऑनलाईन नोंदणी व मतदार माहिती
- नामनिर्देशनपत्र व शपथपत्र दाखल करण्यासाठी उमेदवार: https://mahasecelec.in
- मतदार आपल्या नावाची पडताळणी/मतदारपत्ता पाहण्यासाठी: https://mahasecvoterlist.in(प्रभागनिहाय मतदार यादी प्रकाशित झाल्यानंतरच शोध उपलब्ध होईल; मोबाईल अॅपद्वारेही नाव व मतदान केंद्र सहज शोधता येईल.)
मतदान सुविधा व नियम
- एकूण मतदार: 1,07,03,576 (पुरुष: 53,79,931 | महिला: 53,22,870 | इतर: 775)
- मतदान केंद्र: सुमारे 13,355
- EVM उपलब्धता: 13,726 कंट्रोल युनिट आणि 27,452 बॅलेट युनिट
- मतदान केंद्रांवर दिव्यांग, वृद्ध, गर्भवती आणि एकल पालकांना प्राधान्य; रॅम्प, व्हीलचेअर, पिण्याचे पाणी, शौचालय व सावलीची व्यवस्था. “पिंक मतदान केंद्र” — महिला मतदारांपेक्षा जास्त असलेल्या ठिकाणी सर्व अधिकारी-कर्मचारी महिला ठेवण्याचा प्रयत्न.
खर्चमर्यादा (नवीन मर्यादा)
- ‘अ’ वर्ग नगरपरिषद: अध्यक्ष ₹15,00,000; सदस्य ₹5,00,000
- ‘ब’ वर्ग: अध्यक्ष ₹11,25,000; सदस्य ₹3,50,000
- ‘क’ वर्ग: अध्यक्ष ₹7,50,000; सदस्य ₹2,50,000
- नगरपंचायत: अध्यक्ष ₹6,00,000; सदस्य ₹2,25,000
प्रभाग, जागा व आरक्षणाची आकडेवारी
- एकूण प्रभाग: 3,820
- एकूण जागा: 6,859
- महिला आरक्षण: 3,492
- अनुसूचित जाती: 895
- अनुसूचित जमाती: 338
- मागासवर्ग (EWS): 1,821
जिल्हानिहाय निवडणूक तयारी
राज्यातील सर्व विभागांतील नगरपरिषदा व नगरपंचायतींची सूची आणि जिल्हानिहाय संख्या व घोषणाबदल (उदा. पालघर, पुणे, नागपूर, अमरावती, इ.) वाघमारे यांनी सादर केली. निवडणूक अधिकारी, सहायक अधिकारी व सुमारे 66,775 निवडणूक कर्मचारी यांनी ही प्रक्रिया आयोजित करण्यास तयारी दर्शविली आहे.
मतदार जागृती व दुबार नावांची प्रणाली
- आयोगाने मतदार जागृतीसाठी स्थानिक पातळीवर मोठ्या प्रमाणावर मोहिम चालवण्याचे निर्देश दिले आहेत; परंपरागत आणि डिजिटल माध्यमाचा समन्वय करण्याचे आवाहन केले आहे.
- संभाव्य दुबार नाव असलेल्या मतदारांसमोर (**) चिन्ह दाखवले जाईल — त्यांना मतदान केंद्र निश्चित करण्यासाठी सूचित केले जाईल; प्रतिसाद न मिळाल्यास येताना हमीपत्र घ्यावे लागेल.